Archieven - Pagina 2
-
Veelkleurig leren
Vol 45 Nr 4 (2018)Dat onze samenleving in religieus en levensbeschouwelijk opzicht in hoog tempo is veranderd is inmiddels een bekend gegeven. Deze verandering vormt een specifieke uitdaging voor mensen werkzaam in professionele zorg- en begeleidingspraktijken op het gebied van levensbeschouwing en zingeving, alsook in het onderwijs.
Hoe leert een begeleider de ander te verstaan die put uit andere bronnen en tradities en wat betekent dat voor de praktijk? Hoe leert een docent leerlingen en studenten te verstaan en hoe leren deelnemers aan een leergemeenschap elkaar te verstaan? Daarover gaat dit nummer van Handelingen, dat in nauwe samenwerking met de opleiders van de Klinische Pastorale Vorming is gemaakt. -
#MeToo
Vol 45 Nr 3 (2018)#MeToo verwijst naar intimidatie en aanranding tussen de seksen, doorgaans die door mannen ten opzichte van vrouwen waarbij machtsverschillen de relaties karakteriseren. In dit themanummer dat de MeToo-thematiek indringend aan de orde stelt, blijkt dat ook de kerk – toch al niet onverdacht gebleken in eerdere discussies – haar geschiedenis van toegedekt seksueel misbruik kent. Onder redactie van Ciska Stark en Francisca Folkertsma verhelderen diverse auteurs in dat verband de achtergronden van de MeToo-discussie; er worden ervaringen in beeld gebracht, maar ook de zorg voor slachtoffers wordt aan de orde gesteld.
-
Verlangen naar stilte
Vol 45 Nr 2 (2018)Laten we duidelijk zijn: niet iedereen verlangt naar stilte en er is nog geen intrinsiek goed mee gediend. Maar omdat het tegendeel, ‘de onrust’, zich onontkoombaar aan ons op lijkt te dringen, is een belangrijke vraag of en hoe stilte niet alleen als schuilplek maar ook als grondhouding een plek in ons leven verdient. ‘Verdiende rust’ lijkt in ons calvinistische land voorbehouden aan pensionado’s, die echter met zo’n aanbeveling zelf steeds minder uit de voeten kunnen. Kunnen we rust dus ook beleven zonder dat het resultaat van een prestatie is? Is er een balans waarin stilte en ‘onstilte’ elkaar in evenwicht houden?
Voor de redactie van Handelingen is dat niet slechts een contemplatieve maar ook een professionele vraag. Hoe stilte toe te laten in de drukke praktijken van onderwijs, zorg en kerk? Valt stilte in de onrust van de beroepsomgeving te realiseren, te bevorderen, te ontwikkelen? -
Pastorale begeleiding
Vol 45 Nr 1 (2018)Nu de kerken in toenemende mate geen grote groepen mensen meer binden, zijn er ook moeilijk eenduidige antwoorden te geven op de vraag wat pastorale zorg is. Enerzijds behoudt de pastorale rol in de orthodoxe variant binnen elk van de confessies een profiel dat gebaseerd is op idealen van de volkskerk, ook al is die in Nederland steeds meer in de marge komen te staan. Anderzijds zijn er vanaf de jaren zestig tal van pastorale vormen van pastoraat ontstaan met uiteenlopende politieke, morele en professionele accenten. Daarmee is het pastorale aanbod gevarieerder maar soms ook meer diffuus geworden.
Vallen pastorale begeleiding, ambt en leiderschap eigenlijk wel goed in publieke termen uit te leggen? En waarin verandert dan het feitelijke aanbod? In deze uitgave van Handelingen hebben we gekozen voor enkele bijdragen waarin de sleutelvaardigheid van het luisteren centraal staat, maar ook voor verslagen van proefschriften in theologie en religiewetenschap waarin verschillende contexten van pastoraat en hulpverlening geanalyseerd worden. De setting van het ambt komt aan bod, maar ook de typisch inhoudelijke aandacht voor geestelijke leiding. Een overzicht dus van het veranderend landschap in de geboden hulp op pastorale noemer. -
Con Spirito - Geen geloof zonder muziek
Vol 44 Nr 4 (2017)Het gaat in deze uitgave van Handelingen over religieuze muziek met een accent op christelijke kerkmuziek in de liturgie. Het is een prachtige selectie van beschouwingen en handreikingen geworden. Daarin vinden we een springlevende praktijk die al eeuwenlang duidelijk maakt dat het wezen van het geloof eerder dan in de partituur in de simpele aanwijzing gevonden wordt die tussen de regels ervan staat: haar uitvoering ‘con spirito’.
-
Pionieren
Vol 44 Nr 3 (2017)In de wereld van gemeentestichting is een hausse aan vernieuwende projecten gaande, die geen eendagsvliegen blijken te zijn. Juist omdat pioniersarbeid vaak ‘on the cutting edge’ wordt verricht, kunnen we er van leren. Dit themanummer van Handelingen biedt zicht op een boeiend proces van kerkvernieuwing en wil bijdragen aan de doordenking van kerk-zijn.
-
Gevangen
Vol 44 Nr 2 (2017)Gevangen. Van je vrijheid beroofd. Het zijn vaak de eerste associaties die we hebben bij het woord ‘detentie’. Het fysiek gevangen zijn en niet meer autonoom kunnen beslissen waar je gaat of staat, bepaalt sterk ons beeld van een leven achter de tralies. Een detentie strekt zich echter verder uit dan de fysieke realiteit. Naast de zeer concrete fysieke inperking bedreigt een detentie ook het sociale en het psychische functioneren van gevangenen. Voor een aantal gedetineerden gaat dit nog verder en geeft hun gevangenzetting aanleiding tot een diepe existentiële crisis. Alhoewel detentie dus niet snel geassocieerd wordt met zingeving, betekenisgeving en spiritualiteit blijken ze voor een grote groep van gedetineerden toch duidelijk met elkaar verbonden.
Dit nummer van Handelingen gaat dieper in op deze relatie. Hoe ervaart een gedetineerde zijn of haar detentie en speelt zingeving of spiritualiteit hierin een rol? Hoe kunnen we deze relatie tussen detentie en zingeving of spiritualiteit vanuit psychologisch en vanuit pastoraal-theologisch perspectief begrijpen? En hoe kan de professional in een detentie-context hiermee aan de slag? De verschillende bijdragen in dit nummer proberen elk vanuit een andere invalshoek een of meer van deze vragen te belichten. -
Leiderschap en spiritualiteit in het onderwijs
Vol 44 Nr 1 (2017)De samenleving verandert in hoog tempo. Waar gaat het naar toe? Van leiders wordt verwacht dat ze richting geven en meer nog: vertrouwen dat het goed komt.
Veel schoolleiders ervaren hun baan als zwaar. De druk op hen is groot. Hoe kun je als schoolleider erin slagen om staande te blijven en ook nog richting te geven? Meer en meer wordt duidelijk dat het antwoord op de vraag van het leiderschap gelegen is in de persoon van de schoolleider. Het zijn niet zozeer kennis en vaardigheden, maar het komt veeleer aan op het innerlijk kompas. En dat kompas is misschien wel de sleutel van het actuele handelingsvraagstuk van schoolleiders.
In dit nummer van Handelingen gaan we na hoe schoolleiders zich meer bewust kunnen worden van hun innerlijke kompas, hoe ze dat hanteren in hun dagelijkse praktijk van leidinggeven en hoe ze anderen meenemen in de aandacht voor dat kompas. -
Levensoriëntatie in het hoger onderwijs
Vol 43 Nr 4 (2016)Ieder jaar worden er meer studenten ingeschreven aan instellingen voor hoger onderwijs. Hbo-instellingen kenden in 2015 maar liefst 442.598 studenten en de universiteiten 258.054. Hoe gaat het eigenlijk met studenten? Wat is hun welbevinden als het gaat om gezondheid, studiekeuze en levensoriëntatie? Hoe ziet hun generatie er uit in termen van waardeoriëntaties en op welke wijze binden ze zich onderling? Hebben instellingen voor hoger onderwijs nog vormingstaken? Worden ze door het studentenpastoraat bereikt? En hoe kijken alumni eigenlijk terug op hun studietijd?
Dit themanummer biedt een geschakeerd beeld van levensoriëntatie onder studenten, met bijdragen van een studentenarts, vanuit studentenverenigingen, studentenpastores, onderzoeksbureau Motivaction, alumni, het gesprek met een hoogleraar en natuurlijk mooie foto’s van beeldredacteur René Rosmolen. -
Praten met je handen - Diaconale presentie en prediking
Vol 43 Nr 3 (2016)Na jaren van nadruk op de persoonlijke en spirituele dimensie van de preek zien we momenteel een groei-ende aandacht voor de diaconale dimensie van de prediking met aandacht voor profetie, ethiek en politiek. Want de wereld staat op de stoep van de kerk en de kerk treedt naar buiten. Kerkelijke initiatieven in voed-selbanken, schuldhulpprojecten, WMO-betrokkenheid en vluchtelingenopvang bepalen steeds meer de identiteit van de kerk in het maatschappelijk veld.
Hoe verhoudt zich dat tot de zondagse prediking? Kan een voorganger deze diaconale presentie ook in de preek funderen en mobiliseren en wat is het belang daarvan? Dit themanummer van Handelingen doorlicht preken en praktijken en formuleert mogelijkheden voor de doordenking en vormgeving van diaconale pre-diking, ook in de context van de islam. -
Van geslacht op geslacht - Friedman en de volgende generatie
Vol 43 Nr 2 (2016)De gemeente of parochie is een systeem dat functioneert als een gezin. Edwin Friedman paste dertig jaar geleden de gezinssysteemtherapie toe op de kerk. Dat bleek een uitermate vruchtbaar concept ten behoeve van het functioneren van pastores en predikanten in 'het systeem kerk'. Maar dat systeem is uit elkaar gevallen: kerken lopen leeg, kerksluiting is aan de orde van de dag, kerkelijke organisaties vragen zich meer en meer af hoe ze de opengevallen plekken in hemelsnaam moeten bezetten, en predikanten en pastores worden op zichzelf teruggeworpen als het erom gaat in dit systeem positie in te nemen. En wat blijft er dan nog over van het systeemdenken? Die vraag vormt het uitgangspunt voor dit nummer van Handelingen. En waarop vanuit verschillende perspectieven een antwoord op gegeven wordt.
