Als pluraliteit pijn doet

Samenvatting

In een eerder artikel bespraken wij de betekenis en de reikwijdte van morele pluraliteit in de kerk. Die is er in gradaties. Bij waardenpluralisme deelt men de meeste waarden maar verschilt van mening hoe die moeten worden toegepast en afgewogen. Ook kan men het daarbij oneens zijn over feitelijke vragen die voor het realiseren van die waarden relevant zijn. Dit pluralisme is in de kerk aan de orde van de dag, het zorgt soms voor veel problemen al kan een goede omgang ermee mensen ook nader tot elkaar brengen. Binnen dit pluralisme is het mogelijk om te blijven geloven in de objectiviteit van de moraal. Bij systeempluralisme gaan de verschillen dieper. Radicaal uiteenlopende culturele, religieuze of wetenschappelijke systemen hebben onverenigbare moralen tot gevolg. In dit geval komt het geloof in een objectieve moraal wel degelijk onder druk te staan, tenzij men van mening is dat de werkelijkheid in zichzelf onsamenhangend is. Het zal niet verbazen dat hier ook de eenheid onder druk staat. Maar al hoeft men in dit geval de visie van anderen nog niet waar te vinden, men kan niettemin erkennen dat zij tegen de achtergrond van wat die anderen naar eer en geweten denken, nog wel een zekere rechtvaardiging geniet.

In dit artikel bekijken we hoe we binnen locale gemeenten en parochies kunnen omgaan met pluralisme. Wat is er nodig om moreel beraad in gemeenten en parochies op een verantwoorde wijze te organiseren en hoe kunnen beslissingen worden genomen? Waardenpluralisme is binnen geloofsgemeenschappen de meest voorkomende vorm van pluralisme, reden om ons in dit artikel hierop te concentreren en het omgaan met systeem-pluralisme aan het eind van dit artikel.